🩺 મુખ્ય કારણો
- ૧. આયર્નની ઉણપ (IDA): ગર્ભના વિકાસ માટે આયર્નની જરૂરિયાત વધી જાય છે. (૭૫-૯૫% કિસ્સામાં)
- ૨. ફોલેટની ઉણપ: DNA સંશ્લેષણ માટે જરૂરી. ઉણપથી બાળકને જન્મજાત ખામીઓનું જોખમ રહે છે.
- ૩. વિટામિન B12: ખાસ કરીને શાકાહારી આહાર લેતી મહિલાઓમાં વધુ જોવા મળે છે.
- ૪. ચેપ: કરમિયા કે મેલેરિયા જેવા રોગો લોહીના કોષોનો નાશ કરે છે.
⚠️ લક્ષણો ઓળખો
સામાન્ય
થાક, નબળાઈ, આળસ
શારીરિક
ફિક્કી ત્વચા, આંખો અને નખ
શ્વસન
શ્વાસ ચડવો, ધબકારા વધવા
પાઈકા
માટી કે બરફ ખાવાની ઈચ્છા
નિદાન અને તપાસ (Diagnosis)
01
CBC: હિમોગ્લોબિન અને MCV ની તપાસ.
02
Serum Ferritin: શરીરમાં આયર્ન સંગ્રહનો સચોટ નિર્દેશક.
03
Blood Smear: કોષોનો આકાર જાણવા માટે માઈક્રોસ્કોપિક તપાસ.
સારવારના વિકલ્પો
ઓરલ આયર્ન (Oral):
હળવા એનિમિયા માટે ૧૦૦-૨૦૦ મિલિગ્રામ આયર્ન ગોળીઓ.
IV આયર્ન (Parenteral):
નસ દ્વારા આયર્ન જ્યારે ગોળીઓ અસહ્ય હોય કે વધુ જરૂરિયાત હોય.
બ્લડ ટ્રાન્સફ્યુઝન:
ગંભીર પરિસ્થિતિમાં જ્યારે Hb ૭.૦ થી ઓછું હોય.
માન્યતા vs સત્ય
માન્યતા
"આયર્નની ગોળીથી બાળકનો રંગ કાળો થાય છે."
સત્ય
બાળકની ત્વચાના રંગ અને આયર્નની ગોળીને કોઈ લેવાદેવા નથી.
માન્યતા
"લોઢાની ગોળીઓથી બાળકનું વજન અતિશય વધી જાય છે."
સત્ય
આયર્ન બાળકને માત્ર તંદુરસ્ત વજન આપવામાં મદદ કરે છે.
વારંવાર પૂછાતા પ્રશ્નો
પ્રથમ ત્રણ મહિનામાં ઉબકા અને ઉલટીની સમસ્યા વધુ હોય છે. આયર્ન લેવાથી આ સમસ્યા વધી શકે છે, તેથી સામાન્ય રીતે ૧૨ અઠવાડિયા પછી શરૂ કરાય છે.
ના. દૂધમાં રહેલું કેલ્શિયમ આયર્નને શરીરમાં શોષાવા દેતું નથી. તેને સાદા પાણી અથવા લીંબુ શરબત સાથે લેવી જોઈએ.
હા, આ બિલકુલ સામાન્ય છે. જે આયર્ન શોષાયા વગરનું રહી જાય છે તે મળ વાટે બહાર નીકળે છે જેના કારણે રંગ કાળો દેખાય છે.
સુરક્ષિત માતૃત્વ માટે અમે તમારી સાથે છીએ
સગર્ભાવસ્થામાં થાક કે નબળાઈને અવગણશો નહીં. આજે જ નિષ્ણાત ડોક્ટરનો સંપર્ક કરો. વાત્સલ્ય હોસ્પિટલ (Vatsalya Hospital) આધુનિક સુવિધાઓ અને અનુભવી ડોક્ટરો સાથે તમારી સેવામાં છે.